Công Chức Là Gì? Phân Biệt Công Chức Và Viên Chức Dễ Hiểu

Trong thực tế, không ít người vẫn chưa phân biệt rõ công chức là gì và thường nhầm lẫn khái niệm này với viên chức, bởi cả hai thuật ngữ đều được sử dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, xét trong bộ máy hành chính nhà nước, công chức và viên chức là hai nhóm đối tượng riêng biệt, khác nhau về vị trí công tác, chế độ quyền lợi cũng như nghĩa vụ pháp lý. Bài viết dưới đây, Việt Long VID sẽ giúp bạn làm rõ sự khác nhau giữa công chức và viên chức theo các quy định pháp luật hiện hành, một cách dễ hiểu và chính xác.

Công chức là gì?

Căn cứ khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 1 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi năm 2019, có thể hiểu rằng công chức là công dân Việt Nam được tuyển chọn theo quy định, được bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ hoặc chức danh cụ thể, nằm trong biên chế và hưởng tiền lương từ ngân sách Nhà nước. Những người này làm việc tại các cơ quan, tổ chức được xác định rõ tại Nghị định 06/2010/NĐ-CP, bao gồm:

• Các cơ quan thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam;

• Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội và Kiểm toán Nhà nước;

• Các Bộ, cơ quan ngang Bộ cùng những tổ chức khác do Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập;

• Cơ quan hành chính nhà nước ở cấp tỉnh và cấp huyện;

• Hệ thống Tòa án nhân dân và hệ thống Viện Kiểm sát nhân dân;

• Cơ quan của các tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp huyện;

• Các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân và Công an nhân dân.

Làm thế nào để trở thành công chức?

Khi tìm hiểu công chức là gì, để được tuyển dụng vào đội ngũ công chức, cá nhân cần đáp ứng các quy định sau:

Hình thức tuyển chọn

• Ở hầu hết các quốc gia, công chức được tuyển chọn thông qua xét tuyển.
• Việt Nam cũng áp dụng hình thức này theo quy định của pháp luật hiện hành.

Điều kiện xét chuyển từ viên chức sang công chức

Căn cứ Điểm a, Điểm b, Khoản 1, Điều 58 Luật Viên chức năm 2010, viên chức được xét chuyển thành công chức không qua thi tuyển khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Có thời gian làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập từ đủ 60 tháng trở lên (không tính thời gian tập sự).
• Có trình độ đào tạo, kinh nghiệm công tác và đáp ứng ngay yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển.
• Cơ quan quản lý, sử dụng công chức có nhu cầu tuyển dụng theo quy định của pháp luật về công chức.

Trường hợp được tiếp nhận, bổ nhiệm trực tiếp là công chức

• Viên chức được tiếp nhận, bổ nhiệm vào các vị trí việc làm được pháp luật quy định là công chức trong:
  • Cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam
  • Nhà nước
  • Tổ chức chính trị – xã hội
• Phải thực hiện quy trình xét chuyển thành công chức không qua thi tuyển theo pháp luật về công chức.
• Quyết định tiếp nhận, bổ nhiệm đồng thời là quyết định tuyển dụng.

Viên chức giữ vị trí lãnh đạo, quản lý được xác định là công chức

• Khi được bổ nhiệm vào ngạch công chức tương ứng, phải hoàn thiện đầy đủ tiêu chuẩn của ngạch.
• Được giữ nguyên chức danh nghề nghiệp đã được bổ nhiệm trước đó.
• Tiếp tục hưởng tiền lương và các chế độ khác như viên chức của đơn vị sự nghiệp công lập.

Trường hợp cán bộ, công chức chuyển sang làm viên chức

• Cán bộ, công chức được điều động về làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập.
• Phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật về viên chức.

Tổng hợp điều kiện cơ bản để trở thành công chức

• Có ít nhất 5 năm công tác tại đơn vị công lập.
• Có kinh nghiệm, nghiệp vụ và trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí ứng tuyển.
• Có nhu cầu tuyển dụng thực tế từ cơ quan quản lý nhà nước đối với vị trí dự tuyển.

Khi đáp ứng đầy đủ 5 điều kiện trên và vượt qua kỳ thi công chức theo quy định, con đường gia nhập bộ máy nhà nước và trở thành công chức trong biên chế sẽ rộng mở.

Cách phân loại công chức hiện nay

Pháp luật hiện hành chia công chức thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên trình độ đào tạo, ngạch chuyên môn cũng như vị trí đảm nhiệm trong cơ quan nhà nước.

Phân loại theo trình độ đào tạo

Căn cứ vào bằng cấp chuyên môn, công chức được chia thành 4 loại cụ thể:

• Công chức loại A: Là những người có trình độ chuyên môn từ đại học trở lên.

• Công chức loại B: Có trình độ trung cấp chuyên nghiệp hoặc cao đẳng.

• Công chức loại C: Đáp ứng trình độ chuyên môn ở bậc sơ cấp.

• Công chức loại D: Có trình độ chuyên môn thấp hơn bậc sơ cấp.

Phân loại theo ngạch chuyên môn

Theo lĩnh vực công tác, công chức được sắp xếp vào các ngạch chuyên ngành như:

• Công chức thuộc ngành hành chính – sự nghiệp

• Công chức ngành lưu trữ

• Công chức ngành thanh tra

• Công chức ngành tài chính

• Công chức ngành tư pháp

• Công chức ngành ngân hàng

• Công chức ngành hải quan

• Công chức ngành nông nghiệp

• Công chức ngành kiểm lâm

• Công chức ngành thủy lợi

• Công chức ngành xây dựng

• Công chức ngành khoa học kỹ thuật

• Công chức ngành khí tượng thủy văn

• Công chức trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo

• Công chức ngành y tế

• Công chức ngành văn hóa – thông tin

• Công chức ngành thể dục, thể thao

• Công chức ngành dự trữ quốc gia

Phân loại theo vị trí công tác

Xét theo vai trò đảm nhiệm trong cơ quan, tổ chức nhà nước, công chức bao gồm:

• Công chức giữ chức vụ lãnh đạo

• Công chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ

Sự khác nhau giữa công chức và viên chức là gì?

Để hiểu rõ công chức là gì cũng như tránh nhầm lẫn với viên chức, người lao động cần căn cứ vào nhiều tiêu chí như môi trường làm việc, hình thức tuyển dụng, chế độ tiền lương, bảo hiểm và cơ sở pháp lý điều chỉnh. Mặc dù đều làm việc trong khu vực nhà nước, nhưng công chức và viên chức có sự khác nhau rõ rệt về bản chất pháp lý và chế độ quản lý. Cụ thể, sự phân biệt giữa hai đối tượng này được thể hiện qua bảng so sánh dưới đây:

Công chức giữ vị trí then chốt trong hệ thống cơ quan nhà nước, trực tiếp tham gia vào quá trình quản lý, điều hành và triển khai các chủ trương, chính sách của Nhà nước. Việc hiểu đúng công chức là gì, đồng thời nắm rõ sự khác biệt giữa công chức và viên chức, sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính cũng như vai trò của từng nhóm đối tượng trong khu vực công. Đừng quên theo dõi website Việt Long VID để thường xuyên cập nhật thêm nhiều thông tin pháp lý và kiến thức hữu ích khác.

• Địa chỉ: Số 385/2A Nguyễn Chí Thanh, tổ 67, khu 7, Phường Tương Bình Hiệp, Thành phố Thủ Dầu Một, Tỉnh Bình Dương
• Hotline: 0911882040
• Email: vietlongvid@gmail.com